Longyearbyen, laatste dag

Vandaag is het internationale kattendag. In 2008 is deze dag in het leven geroepen door het International Fund of Animal Welfare (IFAW) en de dag wordt sinds 2020 onderhouden door de non-profit International Cat Care. Het doel is om mensen bewust te maken van het welzijn van katten, zowel huiskatten als zwerf- en asielkatten. 
Een gedichtje dan maar voor deze lieverds.

Een kat bezichtigde te Dongen
een ziekenzaal vol zieke tongen
en had geheel zoals het hoort
voor elke tong een troostend woord.
De keer dat ook haar kater meeging
bracht heel wat tongen in beweging 

Met de spierpijn valt het erg mee vandaag. Goed geslapen, dat scheelt ook. En vanochtend heb ik me voor de verandering maar eens rustig gehouden. Tegen half negen zat ik aan het ontbijt. Erg druk in de ontbijtzaal. Een complete Chinese invasie. Katten blijven dus wijselijk uit de buurt van de eetzaal. Flauw. Overigens heb ik hier in Longyearbyen geen katten gezien. Wel husky’s. 

Ik moet enige administratie doen vanochtend. Stuur enkele mailtjes naar Polar Charter, het bedrijf van de gecancelde excursies. Ze moeten nog ruim vierhonderd euro terugstorten. Na mijn mailtje gebeurt dat meteen. En verder ga ik lekker in de eetzaal van het hotel zitten met het boek over Sjef van Dongen, de Nederlandse poolheld die in de vergetelheid is geraakt. Interessant met veel mooie zwart-wit foto’s.

Om 13:00 uur word ik gehaald voor de e-bike tocht in en om Longyearbyen. Vanuit het hoofdkantoor van Hurtigruten Svalbard vertrekken we. Lichtgevende hesjes aan, helm op, handschoenen aan. Freya, een jonge meid uit Hampshire (UK), is onze gids vanmiddag. Ze geeft eerst instructie over de e-bike. Voor mij is dat gesneden koek. Even een paar rondjes over de parkeerplaats rijden om uit te proberen en dan gaan we op pad. Eigenlijk is het dezelfde tocht die ik dit voorjaar met Magnus Huseby heb gemaakt in de auto. Maar het is leuk om het nu met de fiets te doen en Freya weet ontzettend veel te vertellen.

Zo is er in Svalbard geen kolenwinning meer. Daar schreef ik eerder al over. De laatste berg steenkool ligt nog in de haven en die is nog bestemd voor de Duitse autoindustrie (Audi en BMW). Voor de energievoorziening is Longyearbyen nu aangewezen op biodiesel en zonne-energie. Windenergie is geen optie vanwege de vele vogels die hier zijn. Over vogels gesproken, we fietsen langs het broedgebied van de Noordse stern. Hier moeten we niet te dicht bijkomen, want anders vallen ze je aan. Met hun snavel kunnen ze je lelijk verwonden. Twee toeristen die langs het broedgebied lopen, worden door een stern belaagd.
Een energiestoring in de winter kan hier meteen leiden tot een acute noodsituatie, waarbij de gehele bevolking snel moet worden geëvacueerd. 

Criminaliteit is er op Svalbard niet. Hooguit kleine vergrijpen als openbare dronkenschap - vooral in de wintermaanden een probleem - en wat ordeverstoringen. Jagen en vissen zonder vergunning komt ook wel eens voor, maar verder, nee, geen zware, georganiseerde misdaad. Er zijn slechts negen politieagenten op heel Spitsbergen. Die zijn behoorlijk actief en kunnen overal opduiken. De gouverneur van het gebied, de sysselman, is meestal een oud-politieofficier die wordt aangesteld door de Noorse regering. Hij spreekt ook recht. Maak je het te bont op een of andere manier dan word je van Svalbard verbannen en mag je nooit meer terugkomen.

We fietsen langs de kerk, waar een dienst voor een overledene aan de gang is. De Noorse vlag hangt halfstok. Dan over een gravelroad langs de energiecentrale in ruste en vervolgens richting haven, vliegveld en camping. Freya vertelt over de incidenten die er met ijsberen zijn geweest. Die zijn mij inmiddels bekend. 
We krijgen wat te drinken van haar en ze heeft koekjes bij zich. Daarna fietsen we terug richting Longyearbyen. 

Freya werkt nu twee jaar op Svalbard als gids en expeditieleider. Dat laatste vindt ze het mooiste. Met een groep de kou in, ergens naar toe. Ze zou hier niet haar hele verdere leven willen blijven wonen. Te klein. ‘Je leeft hier in een bubbel’,  zegt ze, ‘en je hebt geen idee hoe het er verder in de wereld aan toe gaat.’ Toen ze een keer terug in Engeland was, schrok ze van het lawaai van alle auto’s en de enorme vervuiling. Op Svalbard is de verhouding met het toerisme ook dubbel. Niet met kleine groepen of individuen die hier komen, of wetenschappers, maar het zijn die enorme cruiseschepen, die enkele duizenden toeristen uitbraken. Dat kan Longyearbyen niet aan en het geeft een enorme vervuiling en die willen ze hier niet. Anderzijds brengt het ook heel veel geld in het laatje en daar profiteert de gemeenschap ook van. Dus ja, een dilemma.

Wanneer we weer bij ons startpunt zijn, stallen we de fietsen en leveren helm, hesje en handschoenen in. Ik bedank Freya voor vanmiddag en zeg dat ik naar het hotel terug ga lopen. Ik wil nog even naar het Husky café om een cappucino te drinken en daarna loop ik via het centrum van het plaatsje terug naar het hotel, waar ik rond half zes arriveer. Het zit er bijna op. Een laatste maal het dagmenu in het hotel en daarna mijn verslag bijwerken. Veel foto’s heb ik niet gemaakt vandaag. Het was zwaar bewolkt, niet echt koud en gelukkig veel minder wind dan gisteren. 
Morgenochtend inpakken en dan in de bus naar het vliegveld. Terug naar Oslo.

Tot zover, tot morgen!