Waarlangs streek de wind

Mijn kampboek heb ik nog maar weer eens geraadpleegd. In 1968 schrijf ik: Terschelling heeft in totaal 29 palen. Het begint op de Noordsvaarder en eindigt op de Boschplaat. Op mijn vernieuwde kaart van Terschelling, een editie uit 1990, staan 28 palen. Tegenwoordig zijn het er nog maar 27. Het eiland wordt kleiner. De afslag aan de oostpunt is gigantisch en het gaat razendsnel. Ik besluit om daar vandaag maar weer eens te gaan kijken. Mijn laatste bezoek was in oktober 2025. Benieuwd wat ik aantref daar aan het Amelander Gat.
Even na half elf stap ik op de fiets richting Boschplaat. Er staat een harde westenwind, maar de zon laat zich regelmatig zien. Prima weer om te fietsen en te lopen.

Aan het begin van de Boschplaat (UNESCO Werelderfgoed) sla ik het karrespoor weer in en hobbel richting tweede vogelwachterskeet. De eerste keet stond vroeger op het Jan Thijssenduin, een imposant duin dat met zijn veertien meter boven andere duinen uitsteekt. Deze eenvoudige schaftkeet is inmiddels verplaatst naar een duin bij paal 22.4. Het is de eerste keet die men op de Boschplaat tegenkomt, maar het hokje wordt ‘tweede keet’ genoemd, omdat de eerste keet vroeger op het Jan Thijssenduin stond. Ik wil naar de derde keet vanmorgen, dichtbij het Amelander Gat, het zeegat tussen Ameland en Terschelling. Dit zeegat wordt ook wel Borndiep genoemd. De vogelwachterspost die daar staat is de tweede keet die ik passeer, maar wordt vanwege de drie keten die vroeger op de Boschplaat stonden, nog steeds de ‘derde keet’ genoemd. Tot zover deze logica.

Ik herinner me de laatste keer dat we op Ameland waren.  24 augustus 2022. We logeerden een weekje in een prachtig gerestaureerde Friese  boerderij in Drogeham. Er was een mooie tuin bij en we hadden fantastisch weer. We hadden besloten om een dagje naar Ameland te gaan, dus zetten we onze fietsen op het fietsenrek achter op de auto en reden ‘s ochtends op tijd naar Holwerd vanwaar de veerboot naar Ameland vertrok. De auto konden we parkeren aan het begin van de pier in Holwerd. De overtocht duurde ongeveer drie kwartier en de boot was behoorlijk vol.
We hebben een heerlijke dag gehad op Ameland. Als kind ben ik er veel met mijn ouders geweest en we zijn langs alle plekken gefietst waar ik destijds, eind jaren 60, begin jaren 70, met hen heb gebivakkeerd. Uiteraard was er heel veel veranderd en herkende ik niet veel meer uit die tijd. Die dag zijn we het hele eiland over gefietst. We hebben op het hoge duin aan het begin van het Oerd van het uitzicht genoten en daarna op het strand ons broodje opgegeten. ‘s Middags zijn we naar de vuurtoren bij het dorpje Hollum gefietst en hadden vanaf het strand een mooi uitzicht op de Boschplaat. “Volgende keer staan we daar weer”, zeiden we tegen elkaar, “en kijken we hier weer naar toe.” Het zou er niet meer van komen. Langs de waddendijk van Ameland zijn we terug gefietst naar Nes. Daar hebben we heerlijk gegeten en daarna zijn we weer richting veerboot gegaan. Vlakbij de veerboot was nog een winkeltje met souvenirs en daar heeft Willy nog een mooie ansichtkaart van de vuurtoren van Ameland gekocht. Het zou de laatste ansichtkaart zijn die we samen zouden uitzoeken. Nog altijd zit die kaart in het mapje met m’n autopapieren en ik koester deze kaart. Ben er verschrikkelijk aan gehecht. 
Telkens wanneer ik op Terschelling ben en over de Boschplaat op de vuurtoren van Ameland af rijd, dan denk ik aan die heerlijke dag op Ameland. 

Ik hobbel door op m’n fiets en passeer de tweede keet. Die staat op een andere plek dan de vorige keer. Meer landinwaarts. De vogelwachter zwaait vanuit haar keet naar me. Haar collega heeft me eergisteren verteld dat ze tevens BOA is, buitengewoon opsporingsambtenaar.
Het laatste stuk naar de punt van het eiland leg ik te voet af vanwege het mulle zand. Fietsen is onmogelijk. Ik verbaas me wederom over de afslag. Er is nog meer land weggeslagen, Toen ik hier vorig jaar in oktober was kon ik duidelijk zien waar de derde keet had gestaan. In de winter worden de keten weggehaald. Nu is die plek verdwenen in de golven. Ik loop een tijdje rond, bekijk een bord met daarop een kaart van de punt van het eiland en maak wat foto’s. Dan loop ik terug naar de derde keet en ga op een pallet zitten om m’n meegebrachte croissantje op te eten. Al gauw hoor ik achter me, “Hallo, wil je iets drinken?”. Het is de vogelwachter. We staan een tijdje met elkaar te praten bij de keet. Ze woont in Formerum en verbaast zich ook over de snelheid waarmee de punt van het eiland in zee verdwijnt. Waar blijft het zand? Het kan niet ‘weg’ zijn. Ook de Koffiebonenplaat, een zandbank ten zuiden van de Boschplaat, is bijna verdwenen. 
We praten nog wat over de natuur op Terschelling, de dieren (ze houdt paarden) en de natuur op de plek waar ik woon, de Veluwe. Of ik last van de wolven heb. 
Na een tijdje stap ik weer op de fiets en begin aan de terugtocht tegen de harde wind in. “Heb je genoeg water bij je?, vraagt ze nog. Anne Zorgdrager, die naam past helemaal bij haar. 

Met een snelheid van 10, 11 kilometer per uur fiets ik terug naar het begin van de Boschplaat. Ik stop nog even bij de tweede keet. Daar zit Froukje vandaag. Ze is alleen, haar collega is op pad om lepelaars te ringen. Ik kijk nog even aan het strand, maar ga dan snel weer terug naar m’n fiets, want ik wil verder. Bovendien ben ik hier gisteren al geweest, maar toch….het uitzicht blijft adembenemend mooi. 
Door de duinen fiets ik naar het Hoornse bos om vervolgens over het schelpenpad naar Formerum te fietsen. Bij de Koffiemolen trakteer ik mezelf op een cappuccino met een stuk cranberry kwarktaart. 

Ik herinner me de keren dat Willy en ik hier met z’n tweeën zaten. Vanaf Tjermelân fietsten we iedere ochtend naar de Jumbo supermarkt in Formerum om boodschappen te doen en streken daarna neer op het terras van de Koffiemolen voor cappuccino met cranberry kwarktaart. Daar zaten we dan heerlijk van te genieten.

Het is inmiddels over twee en na deze energierijke calorieënbom fiets ik terug naar Tjermelân. Volgens het  display op m’n fiets heeft de accu nog maar twee blokjes en eigenlijk wil ik vandaag nog naar West. Om half drie ben ik weer bij m’n duinbungalow en leg ik m’n accu een dik uur aan het infuus. Om tien voor vier vertrek ik richting West. De wind is een beetje gaan liggen en het is behoorlijk zonnig. Bij Midsland maak ik een foto van Gasterij De Drie Grapen, waar we zo vaak met z’n tweeën of drieën hebben gegeten en vervolgens van zalencentrum ET10, dat er schuin tegenover ligt.

Ik herinner me de keer dat we in ET10 bij een lezing van Kees van Kooten waren. Natuurlijk zat de zaal stampvol. Kees las voor uit eigen werk. We hadden thuis al z’n boekjes. Zodra er weer iets van hem verscheen, kochten we dat meteen en lazen het in één ruk uit. Tijdens de avond in ET10 hebben we dan ook geen boekje gekocht en laten signeren, maar hebben wel even met hem gesproken. Van zijn moeder, Annie van Kooten-Snaauw, was toen net een heel klein boekje met haiku’s verschenen. Een uitgebreide herdruk. Een haiku is een vorm van Japanse dichtkunst, geschreven in drie regels waarvan de eerste regel 5, de tweede regel 7 en de derde regel weer 5 lettergrepen telt.  Van het boekje, Waarlangs streek de wind, waren slechts duizend exemplaren gedrukt, die allemaal gesigneerd waren door zoon Kees. We zeiden toen tegen hem dat we daar een exemplaar van in de kast hadden staan. Kees reageerde verbaast: “Goh, hoe zijn jullie daar aan gekomen?” We vertelden hem toen dat we het bij de literaire boekhandel in Ede hadden zien liggen -Mijntje Roos- en dat we het meteen hadden gekocht. Tien gulden kostte het. “Wat leuk”, zei Kees, “wees er maar zuinig op.” Dat zijn we geweest. Het staat nog steeds in onberispelijke staat bij mij in de kast. “Hoe gaat het trouwens met je moeder?”, vroeg ik nog. “Goed”, antwoordde Kees. “Daar zit ze”, en hij wees naar een plek in de zaal waar zijn vrouw Barbara met z’n moeder zat. Annie was destijds 84. “En roken, joh….als een ketter.”
Het was een onvergetelijke avond.

Waarlangs streek de wind
die ik nu op mijn wang voel?
Hij komt van zo ver!

Ik herinner me meerdere onvergetelijke avonden in ET10. Avonden met de West-Aleta Singers, het mannenkoor van Terschelling. Als dit koor optrad en we waren op het eiland, dan gingen we er steevast naar toe.
Ik herinner me hotel Boschrijk bij West, waar we in de voorjaarsvakantie van 2015 een heerlijke week hebben doorgebracht. Mooi appartement. We hadden onze elektrische fietsen toen net en hebben veel gefietst.

Ik fiets door naar West en strijk neer op het terras van De Walvis om van het uitzicht te genieten en van een speciaalbiertje. Daarna koers ik weer op Tjermelân aan. Twaalf kilometer voor de wind. De teller van de fiets staat dan inmiddels op 232 kilometer.
Onderweg stap ik een paar keer van de fiets om foto’s te maken. Allereerst bij de Horper Wielen, vlak voor Baaiduinen.
Ik herinner me het fijne lange weekend in dit hotel. Bij thuiskomst merkte ik dat ik m’n leesbril op de kamer had laten liggen. Die had ik toen nog. Na een mailtje bleek dat ze hem hadden gevonden. De bril werd goed verpakt naar ons huisadres teruggestuurd.

Ik herinner me kampeerhuis Heit op Formerum, waar we in 1987 een leuk schoolkamp hadden. 
Ik herinner me de lezing van Hille van Dieren in dorpshuis De Stoek in Hoorn. Hille is sportduiker (duikteam Equador) en deskundige op het gebied van scheepsrampen en scheepswrakken. Hij is oprichter van het Wrakkenmuseum. Het was een zeer vermakelijke avond waarbij we leerden dat jutten en jatten voor de jutter twee heel verschillende zaken zijn, maar voor de politie niet.
Tegenwoordig is milieujutten niet verboden. Het wordt zelfs aangemoedigd.

Morgen de laatste aflevering.

Tot zover, tot morgen!