Geboren uit vuur
19 september 2026 - Ponta Delgada, Portugal
Keizerin en kloosterstichtster Richardis van Zwaben (9e eeuw) is de beschermheilige tegen vuur.
Een brandweerman is pas compleet
Met een hond die Fikkie heet
De Azoren zijn geboren uit vuur. De aarde scheurt hier letterlijk open. Diep onder de golven van de Atlantische Oceaan botsen drie grote tektonische platen op elkaar, en precies op dat geologische kruispunt zijn de negen eilanden ontstaan. Explosief vulkanisme dat miljoenen jaren geleden begon en tot op de dag van vandaag voortduurt. Het vuur is dus nog lang niet gedoofd.
Vandaag wil ik het oostelijk deel van het eiland verkennen. Furnas, de geothermische trekpleister van São Miguel, is het doel van vandaag.
Het is zonnig wanneer ik vanuit Ponta Delgada vertrek en het dak van de Fiat 500 gaat open. Wanneer ik echter goed en wel op de EN1 richting São Roque zit, zie ik boven de oceaan loodgrijze wolken hangen. Ook boven de bergen landinwaarts ziet het er niet best uit. Al snel moet het dak weer dicht, want het begint te miezeren. De ruitenwissers kunnen aan. Oostwaarts langs Livramento, Lagoa en Aqua de Pau. Bij Vila Franca do Campo verandert de vierbaansweg in een kronkelige tweebaansweg die ik 17 kilometer volg, tot ik op de parkeerplaats bij het Lagoa das Furnas ben. Deze weelderige weg is terecht groen gemarkeerd. De weg loopt tussen wanden van nog bloeiende hortensia’s. Ongelooflijk. Kom daar in Nederland eens om.
Het kratermeer ligt op een hoogte van 280 meter boven zeeniveau en heeft een maximale diepte van 15 meter. Ik stap de auto uit en loop langs de zuidkant van het meer. Bij de grafkapel Ermida de Nossa Senhora das Vitórias schuil ik even voor de regen. Lang duurt het buitje echter niet en de temperatuur is aangenaam.
Verderop staat een informatiecentrum. Het is een modern, strak gebouw. Ik ga naar binnen en word meteen vriendelijk te woord gestaan door een medewerker die me vertelt dat ik de expositie nu niet kan bezichtigen, vanwege het feit dat er een schoolklas aanwezig is. Gelukkig kan ik het informatiecentrum wel in en daar valt wel het een en ander te lezen. Zo bevind ik me op een UNESCO Geosite. Het is een onderdeel van het Azoren-geopark en het omvat de negen eilanden plus het omliggende zeegebied, waar meer dan honderd geosites zijn geïdentificeerd die de representativiteit van de geodiversiteit van de archipel waarborgen en de geologische en eruptieve geschiedenis ervan weerspiegelen.*
Met andere woorden: UNESCO Global Geoparks willen de relatie bevorderen tussen natuurlijk en cultureel erfgoed, met als uitgangspunt het vulkanische ontstaan dat de essentie van de Azoren kenmerkt. Dat doen ze door middel van een integrale aanpak die de diverse waarden van het gebied samenbrengt en nauw aansluit bij de lokale gemeenschappen.
Die natuurlijke en culturele identiteit van de Azoren staat internationaal bekend om haar authenticiteit. Dankzij dit uitzonderlijk geologisch erfgoed werd het gebied in 2013 opgenomen in de wereldwijde en Europese netwerken van geoparken. In 2015 werd het, met de goedkeuring van het UNESCO-programma voor geowetenschappen en geoparken, erkend als UNESCO Global Geopark.
Wanneer ik uitgekeken ben in het bezoekerscentrum loop ik weer naar de auto en rijd vervolgens naar de noordkant van het meer. Daar bezoek ik de Caldeiras das Furnas; kokende fumarolen en bronnen die modder spuwen. Daarna door naar het dorpje Furnas, dat in de kom van de vallei ligt.
Het blijft miezerig in het binnenland en ik besluit om naar de noordkant van São Miguel door te rijden. Wellicht is het daar beter weer.
En inderdaad, als ik de bergen achter me laat, breekt de zon door. Het dak van de cabrio gaat weer open. Het is meteen warm.
Vanaf het dorpje Maia rijd ik weer in westelijke richting langs de noordkust en stop bij diverse uitzichtpunten. Via São Bras en het uitzichtpunt over de baai van Santa Iria naar Ribeirinha, vanwaar ik een weggetje neem naar de vuurtoren van Cintrão. De toren werd op 28 mei 1957 in gebruik genomen, is 14 meter hoog en staat op een hoogte van 118 meter boven zeeniveau.
Via Ribeira Grande rijd ik terug naar Ponta Delgada en daar parkeer ik de auto in het centrum en loop naar Café Central om daar een hapje te eten. Het is er nu niet zo druk. Daarna terug naar het hotel om me op te frissen.
‘s Avonds loop ik nog een rondje door de binnenstad.
Tot zover, tot morgen!
*Vulkanen, caldera's, meren, lavavelden, fumarolen, thermaal water, vulkanische kraters en grotten, breukvlakken en fossielhoudende afzettingen op de zeebodem zijn enkele van de elementen die de geodiversiteit en het geologisch erfgoed van de Azoren kenmerken.
1 Reactie
-
Henk Meijer:20 september 2026Een behoorlijke natuurlijke werking daar in de aarde Rolf. In Groningen en Limburg is het een werking veroorzaakt door menselijk handelen. Is in de architectuur van de gebouwen te zien dat rekening is gehouden met die natuurlijke werking?

