Kiel

Kiel is de hoofdstad van de deelstaat Sleeswijk-Holstein. Deze havenstad telt momenteel ruim 250.00 inwoners en is gelegen aan de Kieler Förde, een zijarm van de Oostzee, aan het noordelijk begin van het Noord-Oostzeekanaal. Vanuit deze stad worden veerdiensten onderhouden naar de meeste grote Oostzeehavens. Naast economische activiteiten in de haven is Kiel ook een universiteitsstad. De Christian Albrechts Universiteit telt ruim 20.000 studenten. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was Kiel een belangrijke marinehaven, waardoor het voor de geallieerden een doelwit was voor zware luchtbombardementen. Tot zover de feiten. 

Na het ontbijt kom ik op mijn hotelkamer tot de ontdekking dat er nog een teek in mijn enkel zit. Verdorie!  Die rotbeesten! En ik heb natuurlijk niets bij me. Geen tekentang, alcohol en jodium. Met mijn nagel pulk ik het beestje eruit. Dat lukt. Er blijft niets in het wondje achter. 
Vervolgens ga ik aan de wandel. Eerst maar eens naar het Tourist Information Centre. Die bevindt zich aan de Stresemannplatz. Onwillekeurig moet ik dan denken aan de veel te jong  overleden politicus Gustav Stresemann (1878 -1929). Een groot staatsman. Had hij maar langer geleefd, dan had de Tweede Wereldoorlog nooit plaatsgevonden. Maar deze gedachtegang is natuurlijk onrealistisch. 

De juffrouw aan de balie is allervriendelijkst. “Moin, moin”, groet ze, en ik zeg haar dat ik vandaag naar Laboe (spreek uit Labeu) wil om de U 995 te bezichtigen. Ze vertelt me dat ik er met de bus kan komen en ik krijg een plattegrond mee van de buslijnen in en rondom Kiel en een prijslijst met overzicht van de diverse soorten kaarten. Ze zien me nog altijd als een oudere jongere die het volle pond moet betalen en niet als een iemand die de kritieke leeftijdsgrens van 65 al lang gepasseerd is. De stadsplattegrond van Kiel mag ik ook gratis meenemen. “Denk om je hoofd”, waarschuwt ze, wanneer ik de winkel verlaat. Onwillekeurig trek ik mijn hoofd tussen m’n schouders. “Nee, in de U-boot”, zegt ze lachend. Ik schiet ook in de lach. Humor.

Vervolgens ga ik richting Altstadt, of wat daar nog van over is. Eerst maar eens langs de haven naar het scheepvaartmuseum. Dat is gevestigd in het voormalige gebouw van de visafslag. Ziet er leuk uit en ze hebben ook koffie, maar ik besluit toch nog even te wachten. Via het slot en de Ratsdienergarten, waar een aantal gebeeldhouwde hoofden van Nobelprijswinnaars staat, loop ik langs de Kleiner Kiel naar de Rathausplatz en de schouwburg. Dit is nog wel een authentiek deel van Kiel, lijkt me. Wanneer ik in het centrum van de Altstadt op de Klosterplatz Konditorei Fiedler zie, krijg ik toch wel trek in een bakkie. Dit is echt een Konditorei uit het boekje. In de vitrines staat een assortiment taarten waar je ‘u’ tegen zegt. Ik ga voor een kleine cappuccino en een stuk Himbeerfruchttorte.
Na deze ‘energiereiche Kalorienbombe’, loop ik weer richting Hauptbahnhof. Daar koop ik bij de automaat een buskaartje richting Laboe, ongeveer een uurtje met de bus. Laboe ligt aan de oostkant van de Kieler Förde en telt ruim 5000 inwoners. Het heeft een jachthaven en een strandje, waardoor het nu de naam Ostseebad mag dragen. Vanaf het eindpunt van de bus is het nog anderhalve kilometer lopen langs de strandpromenade naar de U 995. Het smalle strandje is bezaaid met genummerde rieten strandstoelen en bij elke strandopgang kun je een kaartje kopen, want deze attractie zonder golfslag is natuurlijk niet gratis. Als ik zou willen genieten van dat bijna witte zand kost me dat drie euro. Laat maar zitten. Bovendien is het bewolkt en staat er hier een stevige bries. Ik loop door en al snel komt het marinemonument in zicht, een 72 meter hoge stenen toren, opgericht ter nagedachtenis aan de gevallen zeelieden in de twee wereldoorlogen.

Voor het monument ligt de U-boot U 995 en daar kom ik voor. Ik koop een kaartje en ga de onderzeeboot in. Krappe, benauwde bedoening!
De U 995 is een onderzeeër van het type VIIC/41 die op volle zee opereert. Dit type heeft een enkelwandige romp met zadeltanks en een drukromp van gepantserd staal. Tussen 1939 en 1944 werden 663 schepen van dit type gebouwd en in gebruik genomen. Het waren de belangrijkste U-boten die door de Kriegsmarine werden ingezet. 30.000 van de 40.000 Duitse onderzeebootbemanningsleden keerden niet terug; tegelijkertijd kostte de onderzeebootoorlog  tienduizenden geallieerde matrozen het leven.
De U 995 werd op 16 september 1943 in dienst genomen. Na een training in de Oostzee was de U 995 klaar voor de strijd en werd ze in 1944 naar Noorwegen gestuurd. Tijdens haar inzet vanuit haar basis in Narvik maakte ze verschillende patrouilles op de Atlantische Oceaan en de Noorse Zee.

Aan het einde van de oorlog, in mei 1945, lag de U 995 aangemeerd in Trondheim. Ze werd opgeëist door de Britten en als buit aan de Noorse marine gegeven, die haar op 6 december 1952 onder de nieuwe naam Kaura in dienst nam. Tien jaar lang deed ze dienst bij de Noorse marine, tot ze op 15 december 1962 definitief uit dienst werd gehaald.
In 1965 werd de onderzeeër teruggegeven aan Duitsland als teken van vriendschap, op voorwaarde dat ze een waardevolle locatie zou krijgen als gedenkteken voor het handhaven van de vrede en het besef van de afschuwelijke  gevolgen van oorlogvoering.
Na de restauratie in Kiel werd de U 995 op 2 oktober 1971 plechtig overgedragen aan de Duitse Marinebond.

Sinds maart 1972 staat het schip opgesteld op het strand voor het Marinemonument in Laboe en is het niet alleen een technisch museum maar ook een gedenkteken voor allen die op zee zijn omgekomen, ongeacht hun nationaliteit. 
Ik ga nog even aan het water kijken - dit gedeelte is wel gratis - en loop dan langs de strandpromenade  terug richting bus. Bij de halte Norwegen Kai stap ik uit en loop het laatste stuk over de Hörn brug terug. Bij Gösch trakteer ik mezelf op een biertje. De zon is er inmiddels weer bijgekomen en ik zit heerlijk uit te kijken over de haven. ‘s Avonds eet ik in hetzelfde restaurant een bord Matjesfilet met Bratkartoffeln. Na het eten loop ik nog een rondje om de binnenhaven en daarna houd ik het wel voor gezien. Morgen naar Flensbsurg.