In de voetsporen van de VOC

28 maart 2026 - Kaapstad, Zuid-Afrika

De versnelling heb ik vanochtend enkele tandjes lager gezet, maar mijn plan voor vandaag heb ik natuurlijk klaar. Kasteel de Goede Hoop staat nog op de emmerskoplys en ik wil de Tuinen van de Compagnie wat beter bekijken. Emmerskoplys, dat woord alleen al. Ik vind het toch vele malen fraaier dan dat inmiddels grijsgedraaide ‘bucketlist’, om van het kleurloze ‘wensenlijstje’ maar niet te spreken.
Rond tien uur ‘s ochtends verlaat ik het hotel en loop ik naar de tuinen. Het is slechts een paar honderd meter lopen. De blaar onder mijn linkervoet houdt zich gedeisd, en ik hoop maar dat dit zo blijft, want er staat nog meer loopwerk op mijn programma. Toch zal de dag anders verlopen dan ik gepland had.

De tuinen werden in 1652 aangelegd door de VOC als verversingspost voor de handelsschepen die naar de Oost voeren. De bemanning op zo’n schip was maanden onderweg en vers water en verse groenten waren onontbeerlijk. Daarom werden deze tuinen belangrijk voor de zeelieden. Maar tuinieren gaat niet over rozen en de oogst mislukte nogal eens als gevolg van extreme weersomstandigheden. Toch kon men in 1653 het VOC hoofdkwartier melden dat de tuinen genoeg produceerden om de schepen van vers voedsel te voorzien. 
ik loop door de groentetuin en bekijk de plattegrond. Aan de andere kant van het hoofdpad ligt een prachtige rozentuin. Alles ziet er perfect onderhouden uit. Geen onkruid te bekennen. Eekhoorntjes en vogels zijn druk in de weer. De tuin is omheind en is van 07:00 tot 19:00 uur geopend. De toegang is gratis. Her en der liggen of zitten wat daklozen. Op de grasperken lopen af en toe Hadada-ibissen rond.

Ik loop wat door de tuinen en maak enkele foto’s. Het is heerlijk weer. Beetje bewolkt en een zonnetje. Graadje of 23.
Vervolgens loop ik naar het Kasteel de Goede Hoop. Dit fort werd tussen 1664 en 1679 in opdracht van de VOC gebouwd en telt vijf driehoekige bastions die vernoemd zijn naar de hoofdtitels van de Prins van Oranje: Leerdam, Buren, Catzenellenbogen, Nassau en Oranje. In 1680 nam gouverneur Simon van der Stel zijn intrek in het fort. Boven de ingang is een klokkentoren die dateert uit 1684. De entree bedraagt R50.

De binnenkant van het fort maakt op mij een beetje een vervallen indruk. Bovendien is men op één van de twee binnenplaatsen bezig met de voorbereidingen voor een concert ter ere van de Ierse whisky distilleerderij Jameson. Overal reclame, een groot overdekt podium, een grote tent voor de toeschouwers, geluidstechnici, snoeren, en er staat een band heel hard te repeteren. Ik weet niet of ik deze locatie nu zo passend vind voor zo’n evenement. Nou ja, eigenlijk weet ik dat wel. Het zal wel geld opleveren. 
Ik loop aan de buitenkant nog een keer omheen om het fort heen (die ziet er trouwens beter uit)

Vervolgens loop ik richting City Hall. Die is vandaag gesloten, maar dinsdag is het gebouw weer open voor het publiek,  vertelt een vriendelijke jongedame mij. Ze vraagt of ik met Nelson Mandela op de foto wil. Hij staat immers op het bordes. Ik wimpel het vriendelijk af. We praten nog wat en daarna loop ik verder. Het wordt steeds zonniger en ik ga maar eens richting Waterfront. Het museum over District Six laat ik voor wat het is. Voorlopig althans.

Je kunt merken dat het weekend is. Veel mensen zijn de stad uit, er is minder verkeer en er zijn meer bedelaars. Er loopt een tijdje een jochie naast me. Hij vraagt me of ik eten voor hem wil kopen, hij hoeft geen geld en hij is ook geen slecht mens, zegt hij zelf. Het is natuurlijk diep triest, maar ik begin er niet aan en loop door. Wanneer we een beveiliger naderen, haakt het joch af. Ik loop verder richting Kanaalwijk, een duur wijkje met luxe appartementen langs een kanaal. Verder bevinden zich hier de wat duurdere merken: Ferrari, Mercedes, Smeg, Lexus. De appartementen zijn allemaal met camera’s en toegangspoorten beveiligd en er er lopen particuliere beveiligers rond.

Op het V & A Waterfront is het een drukte van belang. Terrassen zitten vol, er is veel winkelend publiek en er wordt veel muziek gemaakt. Er heerst een totaal andere sfeer dan in het centrum van de stad. Ik voel me hier toch wat meer op m’n gemak dan in de binnenstad. Ik neem eerst maar eens een cappuccino met een koek bij de Starbucks. Helaas voel ik m’n blaar ook weer. 
Naast me gaat een moeder met twee meiden zitten. Ik schat ze 18, 19 jaar oud. Er is ook een boomlange, slungelige jongen bij. De mondhoeken van de meiden zijn waarschijnlijk het eerste wat bij deze dames gaat hangen. De jongen weet zich met z’n houding geen raad. Zit wat ongemakkelijk heen en weer te wiebelen op het voor hem veel te kleine en te lage stoeltje. Moeder en één van de meiden hebben een smoothie. Ik hoor ze Duits praten. Veel lol hebben ze niet. Dan ineens staan ze met z’n alleen op en lopen weg. De smoothies zijn nog halfvol, maar ze laten ze op tafel achter, terwijl de afvalbakken vlakbij en in het zicht staan. Maar nee, opruimen zijn ze niet gewend. Wat is dat, opruimen? Daar zullen ze hun personeel voor hebben. Wat een mentaliteit.

Na deze ergernis besluit ik eens wat uitgebreider in de overdekte Shopping Mall te gaan kijken. Veel dure kledingmerken, parfums en dat soort zaken meer. En dan zie ik ineens ‘Exclusive Books’ staan. Dat zou een boekhandel kunnen zijn. En waarachtig, en wat voor één. Een zeer goed gesorteerde boekhandel. Dat gaat me geld kosten, dat weet ik nu al. Een mooi fotoboek over Kaapstad en omgeving. Ik heb er in Kirstenbosch al mee in m’n handen gestaan. Fraai gestileerde posterkaarten. Ben ik ook gek op. Maar al snel kom ik terecht op de afdeling geschiedenis en non-fictie. Van de geschiedenis van Zuid-Afrika weet ik niet zo veel, althans niet meer dan wat mij op de lagere en middelbare school in de jaren zestig en zeventig is verteld. En zoveel was dat ook weer niet. Jan Smuts (1870 - 1950), generaal, staatsman en filosoof. Is zelfs nog een tijd premier geweest van de Unie van Zuid-Afrika. Tot nu toe had ik nog nooit van de man gehoord. Boeken, zelfs een fotoboek in kleur over de Boerenoorlog. Veel geschiedenisboeken over Zuid-Afrika. Meestal in het Engels en soms ook in het Afrikaans. Onder andere over dr. Verwoerd. Die naam klinkt me wel weer bekend in de oren. Ik lees de flaptekst.

Het boek ‘is niet geskrijf om apartheid en dr. Hendrik Verwoerd se doen en laten te regverdig of te veroordeel nie, maar ‘n eerlijke poging om dit te beskryf soos dit was en dit in konteks te plaas’. De auteur van het boek over Verwoerd, L. J. Bothma, staat goed bekend: ‘hij werk deeglik en draai nie doekies om nie’.
Overigens was Verwoerd (1901 - 1966) een Zuid-Afrikaanse journalist en politicus van Nederlandse afkomst. Van 1958 tot 1966 was hij premier van Zuid-Afrika. Hij wordt beschouwd als de belangrijkste vormgever van het apartheidssysteem in Zuid-Afrika. Verwoerd was een uitgesproken voorstander van blanke suprematie. Hij had een hekel aan kleurlingen en ontnam ze hun stemrecht. Hij introduceerde de thuislanden. Verwoerd was openlijk anti-semitisch en was tijdens WO II pro-Duits en anti-Brits. Onder zijn bewind werd Nelson Mandela naar Robbeneiland gestuurd.  Verwoerd overleefde in 1960 een aanslag op zijn leven. Hij werd toen beschoten, maar in 1966 werd hij tijdens een parlementszitting doodgestoken.

Na een lange tijd in de boekhandel te hebben doorgebracht, kom ik uiteindelijk met A Short History of South Africa van Gail Nattrass weer naar buiten. Het boek staat nummer vijf op de boeken top tien. Ben benieuwd. Ik drink nog een biertje in de food market en loop dan langzaam naar het MOCAA. Daar staan taxi’s. Het hele eind terug naar het hotel red ik te voet niet meer. Bij het museum zit ik nog een tijdje lekker in de zon. De taxi brengt me in ruim tien minuten naar mijn hotel.

In de ontbijtruimte van het hotel is een verjaardagsfeestje aan de gang. Er wordt gepraat, gezongen en er is livemuziek. Klinkt allemaal reuze gezellig. In eet beneden in het restaurant een hapje en ga daarna naar m’n kamer. Morgen een flinke dagtocht naar Kaap de Goede Hoop. Dus een beetje bijtijds naar bed.

Tot zover, tot morgen!

Foto’s

6 Reacties

  1. Reiny van deBunt:
    28 maart 2026
    Leer echt wat over de geschiedenis van Zuid Afrika...vrienden van ons zijn net terug an hun Afrikareis...en hebben veel hetzelfde gezien als jij.! Gelukkig had je geen last van een " kater"., dat neem ik tenminste aan😘 maar helaas wel van je blaar! Dat is jammer met zo veel afstanden om te lopen! Hopelijk verdwijnt dat akelige ding snel....
  2. Marga Amesz:
    29 maart 2026
    Inderdaad interessante geschiedenisles. Dr Verwoerd, nooit van gehoord, ook niet van een steekpartij in het zuidafrikaanse parlement. Misschien geen groot nieuws in nederland en/of weinig interessant voor een 14 jarigmeisje ….Dapper dat je doorloopt met die blaar … zou m wel serieus nemen en goed verzorgen🩹🩹zonde als je daardoor belemmerd wordt. En geniet maar vh heerlijke warme weer, hier zijn we blij als de thermometer de 10 aantikt met n snijdend koude wind erbij😢
  3. Henk Meijer:
    29 maart 2026
    Geweldig Rolf. En jouw gevoel bij de boekhandel is zo herkenbaar! Het is als een Belg die voor hem op het trottoir een bananenschil ziet liggen en denkt: 'Daar ga ik weer!'
  4. Klaasje:
    29 maart 2026
    Weer een prachtig verhaal Rolf, ik heb ervan genoten, je hebt in een aantal dagen heel veel gezien en dit kan niemand jou meer afnemen. Ik ben ook in de tuin bezig ......heerlijk
    Vandaag ga je weer op ontdekkingsreis......hoop dat je blaar je niet te veel plaagt.....
  5. Hilde:
    29 maart 2026
    Mooie verhalen Rolf, prachtig om op deze manier een klein beetje Afrika te leren kennen.
    Fijne dagen en een goede terugreis.
  6. Lou van Hurck:
    30 maart 2026
    Weer een mooie ervaring rijker en C,S&N zijn altij bij je! Have fun verder

Jouw reactie